Pierwsze osady, które powstawały w Karkonoszach miały charakter typowo rolniczy, jednakże z czasem uprawa roli została wyparta przez źródła pozarolnicze: wydobycie minerałów, hutnictwo, wyrąb lasów, przetwórstwo drzewne, tkactwo, płóciennictwo, a w okresie późniejszym podstawa utrzymania ludności stał się przemysł turystyczny. Wsie miały układ łańcuchowy i powstawały na trasie cieków wodnych, potoków górskich, obszarów źródliskowych. Szklarska Poręba jest doskonałym przykładem takiej kroczącej wsi, w której osadnictwo posuwało się śladem huty szkła od Cichej Doliny k/Piechowic ( k.XIII w.) przez Szklarską Porębę Dolną (wzm. 1366 r.) aż do Szklarskiej Poręby Górnej (Huta Julia 1807 r.). Dla potrzeb huty wycinano duże ilości drewna. Po ogołoceniu pobliskich stoków hutę przenoszono w pobliże nietkniętych lasów w góre doliny, a jej miejsce zajmowało pasterstwo i rolnictwo. Doprowadziło to do stosunkowo wczesnego i gruntownego wylesienia Karkonoszy. Szklarska Poręba od średniowiecza była karkonoską osadą związaną z hutnictwem szkła. Równocześnie z rozwojem szklarstwa Karkonosze i Góry Izerskie były penetrowane przez poszukiwaczy skarbów zwanych potocznie walończykami. Poczatek wieku XV jest bardzo burzliwy na całym Śląsku. Liczne walki z husytami przynoszą znaczne zniszczenia, ale Karkonosze są tylko schronieniem dla mieszkańców, a wsie u ich podnóża nie ponoszą większych strat. Istotne zmiany w osadnictwie w Karkonoszach nastąpiły dopiero po wojnie trzydziestoletniej, a ściślej 2 poł. XVII w. i 1 poł. XVIII w. W tym czasie miała miejsce duża fala przypływu ludności i kolejny etap zasiedlania Karkonoszy. Napływowa ludność osiedlała się albo we wsiach (chałupnicy tkacze) albo poza nimi (pasterze, drwale) W Szklarskiej Porębie poszukiwano rud metali kobalt, srebro, arsen. Cała działalność kolonizacyjna i przemysłowa związana byłą z rodem Schaffgotschów, którzy w 1381 r. kupili Cieplice. Pod koniec XIX wieku Szklarska Poręba stała się znanym kurortem, miejscowością o charakterze koloni artystów. W miarę rozwoju turystyki zaczęły się pojawiać specyficzne formy obsługi turystów, tragarze lektyk, przewodnicy, nosiciele bagaży. Silnie rozwijała się produkcja pamiątkarska. Przełomowym wydarzeniem dla Szklarskiej Poręby było wybudowanie lini kolejowej. Rozpoczęła się wówczas era masowej turystyki. Równocześnie zaszły istotne zmiany w osadnictwie. Miejscowości zaczęły się rozbudowywać wzdłuż linii kolejowych. W Jeleniej Górze i okolicach powstawały fabryki zatrudniające nadmiar ludzi ze wsi. Główną jednak dziedziną rozwoju gospodarczego wywierającą ogromny wpływ na osadnictwo stałą się turystyka. Napływ gości spowodował tez przebudowę wielu domów na pensjonaty, a wkrótce zaczęto wznosić nowe obiekty hotelowo-pensjonatowe, już wyłącznie pod kątem wygody gości. Podstawą bytu ludności stały się wyspecjalizowane usługi turystyczno-hotelarskie oraz masowa produkcja pamiątek. Po roku 1945 napływowa ludność najczęściej nie była związana ani z górami, ani z usługami turystycznymi. Nieustabilizowana sytuacja polityczna oraz utrudnienia w poruszaniu się na terenach przygranicznych hamowały napływ turystów, co z kolei spowodowało, że znaczna część schronisk, hoteli, pensjonatów popadła w ruinę. Do połowy lat sześdziesiątych cały ruch turystyczny bazował na przedwojennych obiektach i infrastrukturze, która okazała się niewydolna. W 1954 r. Szklarska Poręba uzyskała prawa miejskie stając się jednym z czołowych w skali kraju wczasowisk. W chwili obecnej liczy około 9000 tys. Mieszkańców i jest jednym z głównych ośrodków narciarstwa w Polsce. Centrum narciarstwa biegowego stanowią Jakuszyce, oddalone o 7km. Przez teren Nadleśnictwa przebiega gęsta sieć szlaków rowerowych ok.500 km.
|