System produkcji materiału sadzeniowego naszego pomysłu, jak mówi Kierownik Szkółki Leśnej Świeradów Andrzej Mikołajewski, wypełnił lukę powstałą po odejściu produkcji metodą Nisuli. Obecnie przy zmianie technologii szkółkarskiej z wykorzystaniem pojemników Kosterkiewicza i skrzynek transportowych, produkcja szkółkarska oceniana jest nie niżej niż 97 %.
Szkółka Świeradów założona została w 1972 roku i położona jest na wysokości 540 m n.p.m. Na powierzchni 193 ar produkuje sadzonki z zakrytym systemem korzeniowym, przeznaczone do przebudowy drzewostanów znajdujących się pod wpływem imisji przemysłowych. W inspektach i tunelach wysiewane są na 32,1 ar nasiona drzew lasotwórczych: świerk, jodła, modrzew, buk i biocenotycznych: cis, sosna limba, sosna kosodrzewina, wiąz, czereśnia ptasia, jarząb. Rozmnażane są też rośliny, które na co dzień nie są spotykane: brzoza karłowata, jałowiec halny, arcydzięgiel, arnika górska. W namiotach i inspektach na substracie składającego się ze ścioły świerkowej i torfu wysokiego wysiewane są nasiona. Przykrywa je warstwa trocin, które zabezpieczają powierzchnię siewów przed nadmiernym nagrzewaniem (jasna barwa trocin), ograniczając znacznie rozwój chwastów (głównie brzozy). Dodatkowe zabezpieczenie daje siatka cieniująca. Młode siewki wzrastają w komfortowych warunkach, przy regulowanej temperaturze, nasłonecznieniu i wilgotności. Zastosowanie przy produkcji sadzonek ścioły świerkowej pozyskiwanej z lasu, daje stuprocentową gwarancję uzyskania właściwej i skutecznej mikoryzy

Proces szkółkowania sadzonek 1/0 (jednolatek z tunelu), a w przypadku jodły 2/0 (dwulatek z tunelu) odbywa się w pomieszczeniu zwanym balotownią. Nazwa zwyczajowa utrzymała się od czasów klęski ekologicznej, w czasie której Szkółka Świeradów produkowała ponad 1 milion sadzonek z zakrytym systemem korzeniowym z balotów, metodą Nisuli. Obecnie szkółkowanie na poziomie 650 tysięcy sadzonek rocznie wykonywane jest w pojemniki „Kosterkiewicza” z Nawojowej. Całość szkółkowania odbywa się ręcznie, tj. przez wyjęcie, sortowanie sadzonek, napełnianie pojemników substratem, układanie sadzonki, ubijanie substratu i ustawianie zaszkółkowanych sadzonek w skrzynki transportowe. Gatunki takie jak jodła, modrzew, cis szkółkowane są w pojemnikach 7 x 7 cm (K7), pozostałe natomiast w pojemnikach 5 x 5 cm (K5). Zaletami tej technologii jest poziome szkółkowanie sadzonek, dzięki czemu unika się podwijania systemu korzeniowego. Zaszkółkowane sadzonki w pojemnikach K5 lub K7 wykładane są do skrzynek plastikowych projektu Nadleśnictwa Świeradów, które służą jednocześnie do przetrzymywania sadzonek na balotowiskach, sprawnego transportu i wygodnego donoszenia do miejsc sadzenia (ergonomiczny uchwyt ułatwia przenoszenie sadzonek nawet na dalsze odległości). W ostatnim etapie wykorzystywany jest kostur pomysłu leśniczego z Leśnictwa Czerniawa - Jerzego Kwitowskiego.

Szkółki kontenerowe produkują materiał sadzeniowy w pojemnikach zespolonych zawierającymi przestrzenie między sadzonkami. Ułatwia to produkcję na szkółce, ale również znacznie przyśpiesza przesychanie substratu. Metoda Kosterkiewicza, poprzez zwarty układ pojemników w skrzynkach, zabezpiecza substrat przed szybkim wysychaniem. Kształt pojemników umożliwia rozwój systemu korzeniowego równomiernie w każdym kierunku, bez możliwości zawijania.
Produkcja sadzonek w balotach metodą Nisuli dawała przeciętnie 77 % udatności dla świerka i 80 % dla modrzewia. Obecnie przy zmianie technologii szkółkarskiej z wykorzystaniem pojemników Kosterkiewicza i skrzynek transportowych, produkcja szkółkarska oceniana jest nie niżej, niż 97 %. Na początku lat dziewięćdziesiątych było to możliwe tylko przy wparciu finansowym EkoFunduszu.
Opracowanie własnego sposobu produkcji materiału sadzeniowego i praktyczny sposób jego sadzenia dowodzi, że został wypracowany przez lata optymalny sposób produkcji, uwzględniający specyfikę Gór Izerskich. Metoda ta możliwa jest do szybkiego wdrożenia na małych szkółkach leśnych, bez ponoszenia dużych nakładów finansowych związanych z uruchomieniem produkcji i rozbudowy infrastruktury.

|